Derya Tolgay:<\/strong> Merhaba. Bug\u00fcn 6 \u015eubat depreminin sene-i devriyesi. Depremde hayat\u0131n\u0131 kaybeden yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n devri daimi olsun. B\u00f6lgede \u00e7ok g\u00fc\u00e7 \u015fartlarda ya\u015fam m\u00fccadelesi veren herkese g\u00fc\u00e7 ve sab\u0131rlar diliyoruz. Yaralar\u0131n h\u0131zla iyile\u015fmesini de diliyoruz.<\/p>\n\n\n\n Ben D\u00fcnya Miras\u0131 Adalar<\/em> programc\u0131lar\u0131ndan Derya Tolgay. Nevin, bug\u00fcn bizimle de\u011fil, deprem b\u00f6lgesinde. Kendisiyle bu sabah haberle\u015ftik. Deprem b\u00f6lgesinde uykusuz geceler, yokluklar, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar devam ediyor. Buradan hem ona hem de orada bulunan herkese selamlar\u0131m\u0131z\u0131 iletiyoruz. Kendinize iyi bak\u0131n Nevincim. Bug\u00fcn iki k\u0131ymetli konu\u011fum var. Onlar\u0131 takdim etmeden \u00f6nce, teknik masada Andrei Gritcu\u2019ya ve destek\u00e7imiz Adem Al\u0131c\u0131\u2019ya te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum.<\/p>\n\n\n\n 6 \u015eubat depremi dolay\u0131s\u0131yla hat\u0131rlatmak istiyorum; Yak\u0131n zaman \u00f6nce Hatay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 Hatay’daki depremde can kayb\u0131 ya\u015fanan 1759 binadan 975\u2019inin ruhsats\u0131z oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Depremin arkas\u0131ndan, bizde iklim krizi ve afetler uzman\u0131, \u015fehir planc\u0131s\u0131, mimar, ayn\u0131 zamanda D\u00fcnya Miras\u0131 Adalar<\/em>‘\u0131n giri\u015fiminden Sera Tolgay ile bir program yapm\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n\n\n\n Sera Tolgay \u015f\u00f6yle demi\u015fti. \u201cOrada \u00f6ld\u00fcren deprem de\u011fil asl\u0131nda. Bunun alt\u0131nda pek \u00e7ok sosyo-ekonomik \u015fehirle\u015fme s\u00fcreci, b\u00fcy\u00fck sosyal toplumsal sorunlar yat\u0131yor.\u201d diyordu ve Ulrich Beck\u2019in 1990\u2019larda yazd\u0131\u011f\u0131 \u2018Risk Toplumu<\/em>\u2019 adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yordu bize. Bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fumuz durumu \u00e7ok iyi anlatan bu \u00e7al\u0131\u015fmada Ulrich Beck, riskin asl\u0131nda modernle\u015fme s\u00fcrecinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucu oldu\u011fundan ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z modern toplumda kendi kuyusunu kazarak kendi riskini olu\u015fturan bir ekonomik d\u00fczen i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan bahsediyor.<\/p>\n\n\n\n \u015eimdi bug\u00fcn iki k\u0131ymetli konu\u011fumuz var. Mimarl\u0131k tarih\u00e7ileri, mimar Canse Y\u00fczer ve Zafer Akay. Konuklar\u0131mla k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye modern mimarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcstesna \u00f6rneklerinden Heybeliada Sanatoryumu ve mimar\u0131 Rebii Gorbon\u2019u konu\u015faca\u011f\u0131z, Ho\u015f geldiniz.<\/p>\n\n\n\n D.T:<\/strong> \u00d6nce konuklar\u0131m\u0131 k\u0131saca tan\u0131tmak istiyorum. Canse Y\u00fczer \u0130T\u00dc Mimarl\u0131k Tarihi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 Y\u00fcksek Lisans’\u0131n\u0131 2019 y\u0131l\u0131nda tamamlad\u0131. Bitirme tezinin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ise birazdan \u00fczerine konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z \u201cRebii Gorbon Mimarl\u0131k ve Seramik Aras\u0131nda Bir Kariyer<\/em>\u201d. Zafer Akay ise hem \u0130stanbul’un k\u0131ymetli haf\u0131za mekanlar\u0131yla ilgili hem de Ada\u2019yla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. Ayr\u0131ca Istanbul’un afete haz\u0131rlanmas\u0131 konusunda da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var. Zaferv Akay ayn\u0131 zamanda D\u00fcnya Miras\u0131 Adalar Giri\u015fimi\u2019<\/em>nden arkada\u015f\u0131m\u0131z. Verdi\u011fi destek i\u00e7in kendisine tekrar te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n \u0130sterseniz Canse Y\u00fczer\u2019le ba\u015flayal\u0131m. Kendisinden tezini bize biraz a\u00e7mas\u0131n\u0131 isteyece\u011fim. Siz belki birazdan bahsedeceksiniz ama, ben sab\u0131rs\u0131zl\u0131k ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle bir kez \u015funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istiyorum. Rebii Gorbon’un yapt\u0131\u011f\u0131 Karak\u00f6y Yolcu Salonu, Liman Lokantas\u0131, Kad\u0131k\u00f6y Elektrik Evi, Tekel Binas\u0131 ve daha bir\u00e7ok modern mimarl\u0131k miras\u0131 apartmanlar\u0131, \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn seramik i\u015fleriyle beraber y\u0131k\u0131ld\u0131, y\u0131kt\u0131r\u0131ld\u0131. Bu haf\u0131za mekanlar\u0131ndan geriye sadece 2005 y\u0131l\u0131ndan beri kapal\u0131 olan Heybeliada Sanatoryumu kald\u0131. Fakat buras\u0131n\u0131n kaderi ile ilgili s\u00fcrekli kamu yarar\u0131na olmayan siyasi planlar yap\u0131lmakta. Yak\u0131n zaman \u00f6nce biliyorsunuz Diyanet\u2019e devredilmek istenmi\u015fti. Bunun \u00fczerine bir dava s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131 ve bu dava kazan\u0131ld\u0131. Ancak son g\u00fcnlerde yeni bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flat\u0131l\u0131yor sanki. Sanatoryum binas\u0131 da hen\u00fcz direnmeye devam ediyor. Bu konuda neler s\u00f6yleyeceksiniz Canse han\u0131m?<\/p>\n\n\n\n Canse Y\u00fczer:<\/strong> Evet, sizin de dedi\u011finiz gibi bug\u00fcn \u00fcz\u00fcc\u00fc bir g\u00fcn. Deprem b\u00f6lgesinde h\u00e2l\u00e2 m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015fan herkese sab\u0131r diliyorum. Bug\u00fcnk\u00fc konumuz, asl\u0131nda bir anlamda yine bir plans\u0131zl\u0131k, denetimsizlik ve koruma problemlerinin nesnesi olan modern mimarl\u0131k \u00fcretimleri ve benim tez konum olan Rebii Gorbon ile ilgili.<\/p>\n\n\n\n Heybeliada Sanatoryumu Rebii Gorbon\u2019un g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan nadir yap\u0131lar\u0131ndan biri. Bu a\u00e7\u0131dan benim ki\u015fisel tarihimde \u00f6zel bir yeri var. Ben biraz yap\u0131dan bahsederek ba\u015flayabilirim belki. Sanatoryum, verem tedavisi i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan yeni bir yap\u0131 tipinin erken tarihli \u00f6rneklerden biri. Bu a\u00e7\u0131dan yaln\u0131zca Ada de\u011fil, t\u00fcm kentin tarihsel s\u00fcreklili\u011fi ba\u011flam\u0131nda \u00f6nemli bir yeri var. Yap\u0131 modern bir sa\u011fl\u0131k tesisi ve kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre boyunca da bu i\u015flevi devam ediyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda mekansal d\u00fczenlemeleri, cephe elemanlar\u0131 gibi bi\u00e7imsel ve mekansal d\u00fczenlemeleriyle de \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar korumu\u015f bir yap\u0131. Ne yaz\u0131k ki bug\u00fcn at\u0131l durumda ve sizinde bahsetti\u011finiz gibi 2005 y\u0131l\u0131ndan beri kullan\u0131lm\u0131yor. Bu da, Ada\u2019n\u0131n y\u0131llar i\u00e7inde geli\u015fen kentsel dokusunun nitelikli bir \u00f6rne\u011fi oldu\u011fu ve bu a\u00e7\u0131lardan korunmas\u0131 ve yeniden i\u015flevlendirilmesi gerekti\u011fi ger\u00e7e\u011fini bir kere daha vurgulamay\u0131 gerektiriyor belki.<\/p>\n\n\n\n Tabii fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesinde sanatoryum yap\u0131s\u0131 bir haf\u0131za mekan\u0131. Hem verem tedavisi g\u00f6ren hastalar\u0131n belleklerindeki yeri, hem de i\u015fte sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri ve Adal\u0131lar i\u00e7in de bir an\u0131 de\u011feri ta\u015f\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn ciddi koruma problemleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan \u00f6nemli bir kamusal yap\u0131dan bahsediyoruz. Halbuki hen\u00fcz str\u00fckt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan bir problemi oldu\u011fuda g\u00f6zlenmiyor. Ayr\u0131ca sizin de bahsetti\u011finiz gibi g\u00fcndemde olan, \u00f6rne\u011fin Diyanet\u2019e devir gibi i\u015flemler nedeniyle de buran\u0131n durumu belirsizlikler ta\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye modern mimarlar\u0131ndan \u00f6nemli ve \u00e7ok da bilinmeyen akt\u00f6rlerinden birinin Rebii Gorbon\u2019un bug\u00fcne ula\u015fan nadir yap\u0131lar\u0131ndan biri bu yap\u0131. Bir kere daha vurgulamak gerekirse bir model mimarl\u0131k miras\u0131 olarak korunmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n D.T:<\/strong> Tabii ki herkes tan\u0131yor ama yine de bize biraz Rebii Gorbon\u2019dan da bahseder misiniz? Teziniz de onun \u00fczerine ayr\u0131ca.<\/p>\n\n\n\n C.Y: <\/strong>Rebii Gorbon\u2019un asl\u0131nda olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir mimar portresi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. 1934\u2019de G\u00fczel Sanatlar Akademisi\u2019nden mezun oluyor. O d\u00f6nemde, yani 1950 \u00f6ncesinde nadir bir tav\u0131r olarak kamuda \u00e7al\u0131\u015fmak yerine serbest mimarl\u0131\u011f\u0131 tercih ediyor. Sonra 1950\u2019lerde T\u00fcrkiye’deki ilk seramik fabrikalar\u0131ndan birini kuruyor. Bu hobi olarak ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 seramik \u00fcretimlerini profesyonel d\u00fczeye ta\u015f\u0131mas\u0131 demek. 60\u2019l\u0131 y\u0131llarda bu defa onu akademide e\u011fitimci rol\u00fcyle g\u00f6r\u00fcyoruz. Ama t\u00fcm bu mesleki kanallar\u0131 i\u00e7 i\u00e7e, birbirleriyle paralel olarak devam ediyor. Sizin de bahsetti\u011finiz Kad\u0131k\u00f6y Elektrik Evi, Karak\u00f6y Yolcu Salonu gibi bug\u00fcne ula\u015fmayan yap\u0131lar\u0131, belkide en bilinen yap\u0131lar\u0131ndan. Ama bunlar d\u0131\u015f\u0131nda pek \u00e7ok mimari \u00fcretimi var. Tasar\u0131m, \u00fcretim ve y\u00fcklenici gibi, uygulama ve y\u00fcklenici gibi pek \u00e7ok kanalla mimari \u00fcretimler yap\u0131yor. Serami\u011fin asl\u0131nda yap\u0131 malzemesi olarak kulan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, daha do\u011frusu T\u00fcrkiye’de \u00fcretilmeye ba\u015flad\u0131 1950\u2019lerin sonlar\u0131nda, bunu end\u00fcstriyel olarak \u00fcreten \u00c7anakkale Seramik, Eczac\u0131ba\u015f\u0131 gibi \u00fcreticilerle ayn\u0131 zeminde \u00fcretim yapmaya ba\u015fl\u0131yor. Bu a\u00e7\u0131dan \u00f6nc\u00fc bir isim. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda 60-70’lerin T\u00fcrkiye’sinde pop\u00fclerle\u015fmeye ba\u015flayan, sanatsal serami\u011fin, seramik panolar\u0131n yap\u0131larda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcn \u00f6rnekler konusunda da \u00f6nc\u00fc bir isim. \u00d6rne\u011fin seramik sanat\u00e7\u0131lar\u0131yla uzun y\u0131llar s\u00fcren i\u015fbirlikleri yaparak pek \u00e7ok kamu yap\u0131s\u0131 otel ve konut i\u00e7in seramik panolar \u00fcretiyor ve tasarl\u0131yor ayn\u0131 zamanda.<\/p>\n\n\n\n Bunun d\u0131\u015f\u0131nda akademide meslek bilgisi dersini verdi\u011fini biliyoruz. Proje st\u00fcdyolar\u0131na da kat\u0131l\u0131yor. Meslek bilgisi dersinin \u00e7ok k\u0131saca i\u00e7eri\u011finden bahsedersem, bu yap\u0131m y\u00f6netimi gibi bir i\u00e7erikte, dolay\u0131s\u0131yla prati\u011fe y\u00f6nelik. Sekt\u00f6rdeki y\u0131llar\u0131n birikimini, gen\u00e7 nesil mimarlara aktard\u0131\u011f\u0131 bir platform gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Asl\u0131nda \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son y\u0131llar\u0131na kadar, \u00fcretimlerini bir \u015fekilde devam ettiren olduk\u00e7a \u00fcretken bir isim. \u00d6zg\u00fcn ve dinamik bir kariyeri var.<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong>Bu tezinizle ilgilenenler daha fazla ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6rebilirler. G\u00f6rseller de var orada. Gorbon Ailesi\u2019nin ar\u015fivinden de payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131z var. \u0130steyen ki\u015filer bu tezinize ula\u015fabilir de\u011fil mi? <\/p>\n\n\n\n C.Y:<\/strong> Evet.<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong> Yurt d\u0131\u015f\u0131na da seramik \u00fcr\u00fcnlerinden yollam\u0131\u015f herh\u00e2lde de\u011fil mi? Mesela \u201cRus balet Rudolf Nureyev’in \u0130talya’daki evinin her odas\u0131 Gorbon seramikleriyle kapl\u0131<\/em>\u201d diye bir haber okumu\u015ftum.<\/p>\n\n\n\n Ben \u015fimdi Zafer\u2019le devam etmek istiyorum. Biz ge\u00e7en hafta t\u0131p tarih\u00e7isi Fatih Artvinli ile bir foto belge y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yapt\u0131k. Sanatoryumun etraf\u0131nda, dola\u015ft\u0131k. Oran\u0131n, ekosistemi mimari b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerine konu\u015ftuk. Foto\u011fraflad\u0131k. Buradan sonras\u0131n\u0131 sen devam et istersen Zafer.<\/p>\n\n\n\n Zafer Akay:<\/strong> Evet, ben de \u00e7ok k\u0131saca Rebii Gorbon\u2019un 30-40’l\u0131 y\u0131llar mimarl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu, sava\u015f \u00f6ncesi d\u00f6nemin \u00f6nemli isimlerinden birisi oldu\u011funu ilave etmek isterim. Heybeliada Sanatoryumu\u2019nun erkekler k\u0131sm\u0131 olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer grubunda da, \u00e7ok kendilerine \u00f6zg\u00fc mimarisi olan \u00f6nemli yap\u0131lar var. Bunlar\u0131n mimarlar\u0131n\u0131n kimler oldu\u011funu hen\u00fcz tam olarak \u00f6\u011frenebilmi\u015f de\u011filiz. Buradaki bir \u00e7ok yap\u0131 da bence kendi ba\u015flar\u0131na de\u011ferliler.<\/p>\n\n\n\n Bence bug\u00fcnlerde burada en \u00e7ok g\u00fcndemde olmas\u0131 gereken, bu yap\u0131lara nas\u0131l yeniden i\u015flev kazand\u0131rabilece\u011fimiz, b\u00f6ylece bu de\u011ferli binalar\u0131 nas\u0131l koruyabilece\u011fimiz. Rebii Gorbon\u2019un pavyonu ve di\u011ferlerinin her biri de \u00e7ok \u00f6zel bir co\u011frafyada harika bir y\u00f6nlenme ve konumda bulunan, \u00e7ok \u00e7ok de\u011ferli yap\u0131lar. Bu yap\u0131lar\u0131n acilen kurtar\u0131lmas\u0131 gerekir. Korunmalar\u0131 i\u00e7in do\u011fru i\u015flemin bulunmas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funa inan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle bug\u00fcn bunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istiyorum. Bu binalar \u00e7ok de\u011ferli ve bunlar\u0131 kesinlikle, e\u011fer gerekiyorsa g\u00fc\u00e7lendirmek de son derece m\u00fcmk\u00fcn. Ama bu binalar\u0131 \u00f6zg\u00fcn bi\u00e7imleriyle koruyabilmeliyiz. Bu \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemli. Mimarca yakla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Belki baz\u0131 gereksiz eklentiler var b\u00fct\u00fcn binalarda oldu\u011fu gibi. Yanl\u0131\u015flar da yap\u0131lm\u0131\u015f olabilir baz\u0131 noktalarda. B\u00fct\u00fcnsel, mimarca, bunlar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131 ve m\u00fchendislik katk\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. B\u00f6ylece \u00e7ok de\u011ferli eserler geri kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacak. <\/p>\n\n\n\n Ben burada bug\u00fcn\u00fcn \u00f6nemi dolay\u0131s\u0131yla bir \u015feye de\u011finmek istiyorum. Bu yap\u0131lar\u0131 korumam\u0131z ve gerekiyorsa g\u00fc\u00e7lendirmemiz \u00e7ok \u00f6nemli. 1999 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesi yap\u0131lar\u0131n g\u00fcvensiz oldu\u011fu, y\u0131k\u0131lmas\u0131, yeniden yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi gibi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 son derece de yanl\u0131\u015f buluyorum. Bu t\u00fcr a\u00e7\u0131klamalar yapan uzmanlar\u0131 sa\u011fduyuya davet ediyorum. Bu t\u00fcr bir yakla\u015f\u0131m olmamal\u0131. Binalar\u0131 bu kadar \u00e7ok genellememeliyiz. \u00d6zellikle hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f, fakat s\u0131vanm\u0131\u015f binalarda oturulmamas\u0131 \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemli. Daha \u00e7ok buna odaklanmal\u0131y\u0131z. Ne yaz\u0131k ki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn depremlerde bunu g\u00f6r\u00fcyoruz. Insanlar bile bile bu yap\u0131larda oturuyorlar. Sorunlu olduklar\u0131 bilinen ka\u00e7ak ruhsats\u0131z, hasarl\u0131, riskli oldu\u011fu bilinen, yanl\u0131\u015f zeminlere yap\u0131lm\u0131\u015f, in\u015fa edilmemesi gereken zeminlerde in\u015fa edilmi\u015f yap\u0131larda oturuyorlar. Bunlara yo\u011funla\u015fmal\u0131y\u0131z. B\u00f6yle b\u00fct\u00fcn binalar\u0131 riskli g\u00f6steren b\u00fct\u00fcnsel yakla\u015f\u0131mlardan da uzak durmal\u0131y\u0131z. Bu \u00e7er\u00e7evede de Heybeliada Sanatoryumu\u2019na da bu bilin\u00e7le sahip \u00e7\u0131kmam\u0131z \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong>Bu senin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fin konu \u00e7ok \u00f6nemli. 1999 y\u0131l\u0131ndan sonra yap\u0131lm\u0131\u015f binalar\u0131n son depremi ya\u015fayan bu 11 ilde yerle bir oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n\n\n\n Z.A: <\/strong>Maalesef. <\/p>\n\n\n\n D.T:<\/strong> Senin dedi\u011fin gibi, bu tam da bir kriter de\u011fil. Burada bir \u00e7ok unsur devreye giriyor. Denetim, ruhsats\u0131z yap\u0131lar, ka\u00e7ak yap\u0131lar, imar aflar\u0131 de\u011fil mi? <\/p>\n\n\n\n Z.A:<\/strong> Zaten en b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015f imar aff\u0131 ve bu \u015fekilde bu yap\u0131lara g\u00fcven yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hata. Yani genellemelerden uzak durmak \u00e7ok \u00f6nemli. Bunu vurgulamak istiyorum. Her yap\u0131y\u0131 kendi \u00f6zelinde ele almak gerekiyor. Asl\u0131nda 17 A\u011fustos \u0130stanbul i\u00e7in b\u00f6yle bir \u015fans getiriyor. Bu deprem bize bir tak\u0131m \u015feyleri g\u00f6sterdi asl\u0131nda. Bir\u00e7ok \u015fey de yap\u0131ld\u0131 esas\u0131nda. Fakat ne yaz\u0131k ki yeterli duyarl\u0131kta yakla\u015f\u0131lmad\u0131. Bu \u00e7er\u00e7evede binalar\u0131 kendi de\u011ferleriyle ele almal\u0131y\u0131z. Genellemelerden ka\u00e7\u0131nmal\u0131 ve ger\u00e7ek sorunlara odaklanmal\u0131y\u0131z. Al\u00fcvyon b\u00f6lgelerde yerle\u015filmemesi gereken yerlerde bulunan yapay dolgularda bulunan \u00e7ok katl\u0131 yap\u0131lar\u0131 incelemeye almal\u0131y\u0131z \u00f6ncelikle. \u00d6zellikle de tarihi eserlere, tescilli yap\u0131lara \u00e7ok farkl\u0131 bir duyarl\u0131l\u0131kla yakla\u015fmal\u0131y\u0131z. Her bina da korunamayabilir. Her yap\u0131 sistemi ayakta tutulamayabilir. Bunu da elbette kabul etmek gerekiyor. Ama baz\u0131lar\u0131 \u00e7ok de\u011ferli. Ne yaz\u0131k ki, bir\u00e7ok binay\u0131 bu \u015fekilde kaybettik. Daha fazlas\u0131n\u0131 kaybetmemeliyiz. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz b\u00fcy\u00fck bir ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc var. Bunu da nedenlerden bir tanesi olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Bunu da s\u00f6ylemekte bir sak\u0131nca g\u00f6rmeyece\u011fim. E\u011fer b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir ekonomik sorun ya\u015f\u0131yorsak, bu kadar \u00e7ok de\u011ferli ve \u00f6nemli yap\u0131 sto\u011funu yok etmemiz belki de bunun i\u00e7inde yer al\u0131yor. \u00c7ok fazla yok ediyoruz, \u00e7ok fazla moloz yarat\u0131yoruz. \u00c7ok fazla gereksiz in\u015faatlar yap\u0131yoruz. Elimizdekilerin de\u011ferini hi\u00e7 bilmeden, \u00e7ok savurganca bu yeniden yap\u0131lanma politikas\u0131 izliyoruz.<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong>Di\u011fer taraftan da \u00e7ok sa\u011fl\u0131ks\u0131z megapoller \u0131srar\u0131m\u0131z var. Su beslenme kaynaklar\u0131 vs. hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131, art\u0131k kendini d\u00f6nd\u00fcremeyecek bir co\u011frafyan\u0131n, \u0130stanbul gibi 20 milyonu a\u015fm\u0131\u015f bir yere s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131; h\u00e2l\u00e2 bu yo\u011funlu\u011fu artt\u0131rma \u00e7abalar\u0131; deprem, tsunami uyar\u0131lar\u0131na ra\u011fmen k\u0131y\u0131larda \u00e7ok ciddi in\u015faatlar\u0131n devam etmesi…Yani inan\u0131l\u0131r gibi de de\u011fil olup bitenler. B\u00fct\u00fcn bu ya\u015fananlardan hi\u00e7 ders alm\u0131yor olmam\u0131z da \u00e7ok tuhaf de\u011fil mi?<\/p>\n\n\n\n Z.A:<\/strong> Evet kesinlikle. Muhakkak kentlerin b\u00fcy\u00fcmesini de daha b\u00fct\u00fcnsel olarak ve \u00e7ok fazla tart\u0131\u015fmak zorunday\u0131z. Bir leke \u015feklinde kentleri b\u00fcy\u00fctmek \u00e7ok yanl\u0131\u015f bir \u015fey. Planlaman\u0131n zorunlu oldu\u011funu, baz\u0131 daha \u00fcst \u00f6l\u00e7eklerde b\u00f6lge \u00f6l\u00e7eklerinde metropol \u00f6l\u00e7eklerinde \u00f6nemli kararlarla ihtiya\u00e7 oldu\u011funu da alt\u0131n\u0131 \u00e7izebiliriz san\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong>Program\u0131n sonuna do\u011fru geliyoruz. Ben Canse han\u0131m’a tekrar d\u00f6nmek istiyorum. Siz \u0130sve\u00e7\u2019ten ba\u011fland\u0131n\u0131z bize. Yeni bir tez \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z daha var. \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi Mimarl\u0131k Tarihi alan\u0131nda \u201cT\u00fcrkiye Radyolar\u0131ndaki Mimarl\u0131k Yay\u0131nlar\u0131<\/em>\u201d konusundaki doktora tezine ve 20. Y\u00fczy\u0131l T\u00fcrkiye modern mimarl\u0131\u011f\u0131na dair \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z devam ediyor. \u00c7ok heyecan verici. Bu tez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bittikten sonra sizi yeniden programa almak isteriz. Size son olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z tez ve Senatoryum ile ba\u015fka aktarmak istedikleriniz var m\u0131 diye soray\u0131m.<\/p>\n\n\n\n C.Y:<\/strong> \u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Radyo yay\u0131nlar\u0131yla ilgili, daha do\u011frusu TRT\u2019 nin tekelinin bitti\u011fi 1990\u2019lara kadar ki d\u00f6nemde radyo yay\u0131nlar\u0131nda mimarl\u0131\u011f\u0131n konu\u015fulma hallerine dair doktora \u00e7al\u0131\u015fmama devam ediyorum. Seve seve de konuk olmak isterim. Tekrar buradan belki tez dan\u0131\u015fman\u0131 G\u00fcl Cephanecigil\u2019e sevgilerimi g\u00f6ndermem gerekir. <\/p>\n\n\n\n D.T:<\/strong> Evet, evet, G\u00fcl han\u0131m\u0131 da burda anmamak olmazd\u0131. Sevgiler kendisine.<\/p>\n\n\n\n C.Y: <\/strong>Konuya odaklanma konusunda kendisinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yard\u0131mlar\u0131 oldu. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bu bahsetti\u011fimiz Heybeliada Sanatoryum\u2019unun koruma sorunlar\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkili olarak yeni yap\u0131la\u015fma sorunlar\u0131 bence de kesinlikle tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve g\u00fcndemin en \u00fcst s\u0131ralar\u0131ndaki tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan biri olmal\u0131 bence de. Do\u011frudan belle\u011fimizi, hayat\u0131m\u0131z\u0131 tehdit eden bir konu. Dolay\u0131s\u0131yla muhakkak g\u00fcndemde tutularak, tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ben de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Size kat\u0131l\u0131yorum. 1947 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f bir sanatoryum yap\u0131s\u0131n\u0131n bug\u00fcn hala b\u00fcy\u00fck oranda \u00f6zg\u00fcn \u00f6zellikleriyle.<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong>1924.<\/p>\n\n\n\n C.Y: <\/strong>Ben Rebii Gorbon\u2019un bahsetti\u011fi kad\u0131nlar blo\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordum<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong>Tamam \u00e7ok \u00f6z\u00fcr dilerim sizin teziniz oydu hakl\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n C.Y:<\/strong> B\u00fct\u00fcn bu orijinal \u00f6zg\u00fcn \u00f6zellikleriyle g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015f bir yap\u0131n\u0131n bu at\u0131l durumdan kurtulmas\u0131 gerekti\u011fini tekrar vurgulayarak, belki bitirebilirim.<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong>Zafer sen de bir \u015feyler s\u00f6ylemek ister misin?<\/p>\n\n\n\n Z.A: <\/strong>Ben de Adalarla ilgili bir \u015feyler s\u00f6ylemek isterim.B\u00fct\u00fcn Adalar\u2019da az katl\u0131 bir yap\u0131 sto\u011fumuz var. Bunlar \u00e7ok \u00e7ok de\u011ferli ve Adalar\u2019\u0131 Adalar yapan, o bah\u00e7eleriyle b\u00fct\u00fcn peyzaj b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle Adalar\u2019a b\u00fct\u00fcn kimli\u011fini ve g\u00fczelli\u011fini veren bu az katl\u0131 doku. Bu dokunun kesinlikle kaybedilmemesi gerekir. Adalar\u2019da faya yak\u0131n b\u00f6lgelerde, bu yap\u0131larda ciddi zemin sorunlar\u0131 yok mu? Bunu g\u00f6zlemlemiyoruz.<\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda ama\u00e7lanan bu de\u011fil mi? Faya yak\u0131n olan b\u00f6lgelerde binalar\u0131n zaten az katl\u0131 olmas\u0131 istenir. Bu az katl\u0131 yap\u0131lar\u0131 gerekti\u011fi \u015fekilde g\u00fc\u00e7lendirerek ve koruyarak ya\u015fatabilmeliyiz. Bu kesinlikle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki s\u00f6ylemlere, b\u00fct\u00fcn yakla\u015f\u0131mlara kat\u0131lm\u0131yorum ve ben \u00f6zellikle uzmanlar\u0131 tekrar tekrar sa\u011fduyuya ve mimarl\u0131k miras\u0131na biraz daha duyarl\u0131 olmaya davet ediyorum. Adalar \u00e7ok \u00f6zel ve onlar\u0131 ya\u015fatmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n D.T:<\/strong> Evet, san\u0131r\u0131m program\u0131m\u0131z\u0131n da sonuna geldik. Benim de bir dile\u011fim var. T\u00fcm T\u00fcrkiye i\u00e7in, t\u00fcm illerimiz i\u00e7in \u00f6nce, t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n birlikte ya\u015fayabilece\u011fi \u00e7evre planlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131, sonra da onlar\u0131 ranta g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmeden, imar planlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 umut ediyor ve diliyorum. <\/p>\n\n\n\n Peki her ikinize de \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Bug\u00fcn program konuklar\u0131m\u0131z Canse Y\u00fczer ve Zafer Akay\u2019d\u0131. Her ikisi de mimar ve mimarl\u0131k tarih\u00e7isi.Bize \u00e7ok k\u0131ymetli bilgiler verdiler bug\u00fcn. \u0130sterseniz hep beraber kaptal\u0131m program\u0131.<\/p>\n\n\n\n Z.A: <\/strong>Ben de te\u015fekk\u00fcr ediyorum ve depremde kaybettiklerimizi an\u0131yorum ve sab\u0131rlar diliyorum kalanlara ve m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrenlere.<\/p>\n\n\n\n C.Y:<\/strong> \u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum ben de.<\/p>\n\n\n\n D.T: <\/strong>Bizi dinledi\u011finiz i\u00e7in biz de dinleyicilerimize te\u015fekk\u00fcr ediyoruz ve Adalar hepimizin diyoruz, ho\u015f\u00e7a kal\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fcnya Miras\u0131 Adalar’da Derya Tolgay, mimarl\u0131k tarih\u00e7ileri ve mimarlar Canse Y\u00fczer ve Zafer Akay ile T\u00fcrkiye modern mimarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcstesna \u00f6rneklerinden Heybeliada Sanatoryumu ve Sanatoryumun mimar\u0131 Rebii Gorbon\u2019u konu\u015fuyor. A\u00e7\u0131k Radyo – Derya Tolgay R\u00f6portaj Derya Tolgay: Merhaba. Bug\u00fcn 6 \u015eubat depreminin sene-i devriyesi. Depremde hayat\u0131n\u0131 kaybeden yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n devri daimi olsun. B\u00f6lgede \u00e7ok g\u00fc\u00e7 \u015fartlarda ya\u015fam m\u00fccadelesi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2198,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[114],"class_list":{"0":"post-2187","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-genel","8":"tag-heybeliada-sanatoryumu"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2187"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2201,"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2187\/revisions\/2201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/risktoplumu-1024x555.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/422000416_18266641489207434_1305347832769966789_n.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425267917_18266641498207434_2697200545905713260_n-1024x671.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/417507821_379807638101339_2480369159300357589_n-948x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/424560381_376276621787774_9038528051284013202_n-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/424558183_376276588454444_1139124289849204374_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/424557760_376276305121139_2561912663678708363_n-768x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/palmyre-heritage-1024x768.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/sanatoryumgonulluleri.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/7.5-buyuklugundeki-depremde-adalarda-neler-olacak-61075.jpg\")